جراحی‌های زیبایی سینه (کاهشی، پروتز و لیفت) می‌توانند روی توانایی شیردهی تاثیر بگذارند، اما این تاثیر همیشه به معنای قطع کامل شیر نیست. خیلی از مادران بعد از این عمل‌ها توانسته‌اند به نوزادانشان شیر بدهند. بعضی کامل و بعضی در کنار شیر خشک. در این مطلب از بلاگ سایت دکتر مجید بهشتی منفرد، هر سه نوع جراحی را جداگانه بررسی می‌کنیم و به شما می‌گوییم که چه عواملی شانس موفقیت شیردهی بعد از ماموپلاستی را بیشتر می‌کنند.
شیردهی بعد از ماموپلاستی کاهشی
وقتی کسی جراحی کاهش حجم سینه انجام می‌دهد، بخشی از بافت سینه (از جمله بافت‌هایی که شیر تولید می‌کنند) برداشته می‌شود. به همین خاطر، یکی از سوال‌های مهم این است که آیا بعد از این عمل هنوز هم می‌شود به بچه شیر داد یا نه.
جواب کوتاه این است که بله، در بسیاری از موارد این کار امکان‌پذیر است، اما باید واقع‌بین باشیم. شیردهی انحصاری (یعنی فقط با شیر مادر و بدون هیچ مکملی) بعد از این جراحی کمتر رایج است و خیلی از مادران به شکل ترکیبی شیر می‌دهند؛ یعنی هم از سینه خودشان و هم در صورت نیاز از شیر خشک استفاده می‌کنند.
چه فاکتورهایی روی موفقیت شیردهی بعد از ماموپلاستی کاهشی تاثیر گذارند؟
مهم‌ترین عامل، تکنیک جراحی و میزان حفظ اتصال نوک سینه به بافت‌های زیرین است. اگر جراح توانسته باشد نوک سینه را روی یک پایه از بافت غددی نگه دارد، شانس شیردهی بیشتر می‌شود؛ برعکس اگر بافت زیادی برداشته شود یا مجاری شیر و اعصاب حسی آسیب ببینند، احتمال کاهش تولید شیر بالاتر می‌رود.
محل برش هم مهم است؛ برش‌هایی که دور هاله سینه زده می‌شوند، معمولا خطر بیشتری برای آسیب به مجاری و اعصاب دارند نسبت به برش‌هایی که زیر چین سینه قرار می‌گیرند.
البته زمان هم در این موضوع نقش مهمی دارد. هر چقدر فاصله بین عمل و بارداری بیشتر باشد، شانس ترمیم اعصاب و مجاری بالاتر می‌رود.
اگر ماموپلاستی کاهشی انجام داده باشیم، بعد از زایمان چه کاری باید انجام دهیم؟
روزهای اول بعد از زایمان خیلی حیاتی‌ست. در این دوره بافت‌های سینه بیشترین آمادگی را برای تولید شیر دارند. پیشنهاد می‌کنیم از همان روزهای اول، حداقل 10 تا 12 بار در شبانه‌روز سینه‌تان را به دهان نوزاد بگذارید یا شیرتان را بدوشید. در چند روز اول، تعداد دفعات دوشیدن، مهم‌تر از مدت زمان هر بار است.
شیردهی بعد از ماموپلاستی افزایشی (پروتز)
برخلاف جراحی کاهش حجم، در عمل پروتز معمولا بافت غددی سینه برداشته نمی‌شود. پروتز فقط حجم اضافه می‌کند و غدد تولیدکننده شیر سر جای‌شان باقی می‌مانند. به همین خاطر شانس شیردهی بعد از پروتز، معمولا خیلی بیشتر از ماموپلاستی کاهشی‌ست.
در بیشتر موارد، مادران بعد از این عمل می‌توانند به نوزادشان شیر بدهند و حتی به شیردهی انحصاری هم برسند؛ البته مثل هر چیز دیگری، تضمین صددرصدی وجود ندارند و نتیجه به چند عامل وابسته است.
چه فاکتورهایی روی موفقیت شیردهی بعد از ماموپلاستی افزایشی تاثیر گذارند؟
محل قرارگیری پروتز خیلی مهم است؛ وقتی پروتز زیر عضله سینه گذاشته می‌شود، فشار کمتری به بافت‌های تولیدکننده شیر وارد شده و معمولا نتیجه بهتری برای شیردهی دارد. قراردادن پروتز بالای عضله (زیر غده) ممکن است کمی بیشتر روی تولید شیر اثر بگذارد.
محل برش هم روی میزان موفقیت شیردهی نقش دارند. برش‌هایی که زیر چین سینه زده می‌شوند، معمولا مجاری شیر و اعصاب را کمتر درگیر می‌کنند. برش‌های دور هاله سینه خطر آسیب به مجاری و حس نوک سینه را کمی بالاتر می‌برند و ممکن است روی رفلکس خروج شیر تاثیر بگذارند.
چالش‌های احتمالی شیردهی بعد از ماموپلاستی افزایشی
بعضی مادران بعد از جاری‌شدن شیر (حدود روزهای ۳ تا ۵) احساس فشار بیشتری می‌کنند، چون پروتز فضای داخل سینه را کمی محدود کرده است؛ البته نگران نباشید چراکه این موضوع معمولا موقتی‌ست.
برای اینکه کارتان راحت‌تر شود، یادگرفتن دوشیدن دستی خیلی کمک‌کننده است؛ اگر سینه خیلی پر و سفت شد، قبل از شیردهی کمی شیر را با دست بدوشید تا هاله آن کمی نرم شود و نوزادتان راحت‌تر بتواند سینه را بگیرد؛ تخلیه منظم و مکرر سینه هم خیلی مهم است تا تولید شیر کم نشود.
گاهی حس نوک سینه بعد از عمل کمی تغییر می‌کند یا شروع تولید شیر با تاخیر کوتاهی همراه است. این موارد هم معمولا با گذشت زمان بهتر می‌شوند.
شیردهی بعد از لیفت سینه
در جراحی لیفت، هدف اصلی بالاکشیدن و فرم‌دهی سینه‌هاست، نه برداشتن بافت. به همین خاطر، بافت‌های تولیدکننده شیر معمولا حفظ می‌شوند و شانس شیردهی بعد از لیفت، بیشتر از جراحی کاهشی‌ست. با این حال، مثل هر جراحی دیگری روی سینه، نتیجه تضمینی نیست و به تکنیک عمل بستگی دارد.
چه فاکتورهایی موفقیت شیردهی بعد از لیفت سینه را تضمین می‌کنند؟
مهم‌ترین نکته این است که نوک سینه در حین جراحی از بافت‌های زیرین جدا نشود. اگر جراح بتواند اتصال نوک سینه را به بافت غددی حفظ کند، اعصاب و مجاری شیر آسیب کمتری می‌بینند و شانس شیردهی طبیعی بالاتر می‌رود.
محل و نوع برش هم تاثیر زیادی دارد. برش‌های دور هاله یا برش‌های عمودی (مثل شکل آب‌نبات چوبی یا T معکوس) بسته به میزان جابه‌جایی نوک سینه، ممکن است روی حس نوک سینه یا رفلکس خروج شیر اثر بگذارند. هر چقدر جابه‌جایی کمتر و دقیق‌تر باشد، معمولا نتیجه بهتری برای شیردهی به دست می‌آید.
وقتی لیفت با پروتز هم‌زمان انجام می‌شود
گاهی لیفت و گذاشتن پروتز با هم انجام می‌شود. در این حالت، چون هم بافت جابه‌جا می‌شود و هم پروتز اضافه می‌شود، احتمال تاثیر روی مجاری و اعصاب کمی بیشتر می‌شود. بنابراین شیردهی ممکن است نسبت به انجام فقط لیفت، کمی چالش‌برانگیزتر باشد.
اگر هنوز قصد بارداری دارید، بهتر است جراحی لیفت را تا بعد از تمام‌شدن فرزندآوری و شیردهی به تعویق بیندازید. بارداری و شیردهی باعث بزرگ‌شدن و بعد جمع‌شدن سینه‌ها می‌شوند و ممکن است نتیجه لیفت را تا حد زیادی تغییر دهند. خیلی از خانم‌ها بعد از بارداری دوباره نیاز به اصلاح فرم پیدا می‌کنند.
جمع‌بندی
شیردهی بعد از جراحی سینه ممکن است دقیقا مثل قبل نباشد، اما غیرممکن هم نیست. با آگاهی، حمایت درست و کمی صبر، خیلی از مادران توانسته‌اند این تجربه را پشت‌سر بگذارند. شما هم می‌توانید؛ فقط در این مسیر مراقب خودتان باشید و بدون حس عذاب‌وجدان، قدم‌به‌قدم پیش بروید.
اگر هنوز سوالی درباره شیردهی بعد از ماموپلاستی در ذهن دارید، در بخش نظرات یا از طریق فرم با ما در میان بگذارید تا در کوتاه‌ترین زمان پاسخگوی شما باشیم.
سوالات متداول
آیا قبل از ماموپلاستی باید به جراح بگویم که قصد بارداری و شیردهی دارم؟
بله. اگر قصد بارداری در آینده دارید، حتما این موضوع را قبل از جراحی با جراح پلاستیک مطرح کنید. نوع تکنیک جراحی و میزان حفظ بافت‌های تولیدکننده شیر می‌تواند روی توانایی شیردهی آینده تاثیر بگذارد. جراح می‌تواند روشی را انتخاب کند که تا حد امکان ساختارهای مرتبط با شیردهی حفظ شوند.
آیا شیردهی بعد از ماموپلاستی نتیجه عمل را تغییر می‌دهد؟
بله، بارداری و شیردهی می‌توانند باعث تغییر فرم سینه شوند. افزایش حجم سینه در دوران بارداری، تغییر وزن و کاهش حجم بعد از پایان شیردهی ممکن است باعث افتادگی یا تغییر شکل سینه‌ها شود.
چند سال بعد از عمل سینه می‌توان باردار شد تا شیردهی آسیب نبیند؟
معمولا توصیه می‌شود برای بارداری بعد از جراحی سینه، حداقل حدود ۱ سال صبر شود تا بافت‌ها، اعصاب و مسیرهای شیردهی فرصت ترمیم داشته باشند. بعضی جراحان ممکن است بسته به نوع عمل، شرایط فرد و میزان ترمیم، زمان بیشتری را پیشنهاد کنند.