حالا که عمل ماموپلاستی را پشت‌سر گذاشته‌اید، حالا وقت آن است که تمام تمرکزتان را روی مراقبت از خودتان بگذارید. دوره نقاهت این جراحی معمولا ۶ هفته طول می‌کشد و رعایت چند نکته ساده می‌تواند این مسیر را برای‌تان بسیار راحت‌تر کند. در این بلاگ از سایت دکتر مجید بهشتی منفرد، تمام مراقبت های بعد از عمل ماموپلاستی را قدم‌به‌قدم با هم مرور می‌کنیم تا با خیال راحت به زندگی عادی برگردید.
این یک راهنمای کلی‌ست و ممکن است با دستورات خاص جراح شما متفاوت باشد. همیشه اولویت با توصیه‌های پزشک معالج است.
مراقبتهای بعد از عمل ماموپلاستی، فعالیت و استراحت
دوره نقاهت عمل ماموپلاستی معمولا ۶ هفته طول می‌کشد؛ در این مدت کافی‌ست با بدنتان مهربان باشید تا آرام‌آرام به زندگی عادی برگردید. دانستن جزئیات جراحی ماموپلاستی و مراقبت های آن به شما کمک می‌کند این دوره را با آرامش بیشتری پشت‌سر بگذارید.
1. نحوه خوابیدن
در روزهای اول بدنتان بیشترین نیاز را به استراحت دارد، پس اصلا به خودتان فشار نیاورید و نکات زیر را رعایت کنید.
- شب اول فقط در تخت بمانید و برای دستشویی‌رفتن حتما از همراه کمک بگیرید.
- ۱ تا ۲ هفته اول طاق‌باز بخوابید و ۲ تا ۳ بالش زیر سر و سینه‌تان بگذارید تا ورمتان کم شود.
- تا یک هفته به پهلو و تا دو هفته روی شکم نخوابید تا به سینه‌های‌تان فشار نیاید.
2. تحرک سبک و پیاده‌روی
برای اینکه بدنتان خشک نشود، دچار لخته خون نشوید یا با یبوست درگیر نباشید، تحرک‌های خیلی سبک لازم است.
- از همان روزهای اول، پیاده‌روی‌های خیلی کوتاه و آرام داخل خانه را شروع کنید.
- موقع بیداری، هر 2 ساعت یک‌بار وضعیتتان را عوض کنید یا چند دقیقه قدم بزنید.
- تا 10 روز دست‌های‌تان را بالاتر از شانه نبرید.
3. محدودیت‌های سنگین و بلندکردن اجسام
در این چند هفته، بازوها و بالاتنه‌تان باید در برابر هر فشار اضافه‌ای محافظت شوند.
- تا ۴ الی ۶ هفته، اجسام سنگین‌تر از ۲ تا ۵ کیلو (مثل کیسه خرید یا کتری پر) را بلند نکنید یا چیزی را هل ندهید.
- فعالیت‌های سنگین بالاتنه را کلا کنار بگذارید (اگر ایمپلنت دارید، این پرهیز 6 هفته‌ای‌ست.)
4. کار، رانندگی و روابط زناشویی
بازگشت به روال قبلی زندگی باید کاملا تدریجی باشد تا بدنتان غافلگیر نشود.
- 2 هفته مرخصی بگیرید؛ برای کارهای دفتری 5 تا 7 روز بعد می‌توانید برگردید اما باید ساعات کاری‌تان را کمتر کنید.
- 1 هفته رانندگی نکنید؛ بعد از آن هم فقط وقتی پشت فرمان بنشینید که مسکن قوی نخورده باشید و چرخاندن فرمان برای‌تان دردناک نباشد.
- حداقل ۲ تا ۳ هفته از هرگونه فعالیت زناشویی پرهیز کنید.
5. برنامه بازگشت به ورزش
حرکت‌دادن بدن خوب است؛ اما باید پله‌پله و طبق زمان‌بندی زیر پیش بروید.
- هفته اول تا سوم را فقط پیاده‌روی سبک انجام دهید.
- هر ورزشی که ضربان قلبتان را بالا ببرد، ممنوع است.
- از هفته دوم انجام‌دادن حرکات سبک پا و از هفته چهارم دویدن بسیار آرام مشکلی ندارد.
- بعد از 8 هفته می‌توانید با تایید پزشکتان کم‌کم به ورزش‌های حرفه‌ای و سنگین برگردید.
اگر موقع هر کاری حس کردید سینه‌تان درد می‌گیرد یا ورم می‌کند، فورا متوقفش کنید و به بدنتان فرصت دهید.
مراقبت های بعد از عمل ماموپلاستی؛ بهداشت و استحمام
رعایت بهداشت به شما کمک می‌کند که جلوی عفونت را بگیرید و بخیههایتان خیلی سریع‌تر و قشنگ‌تر ترمیم شود.
1. زمان‌بندی شروع استحمام
تا وقتی زخم‌ها کاملا بسته نشده‌اند، باید حواستان به آب‌زدن به سینه‌های‌تان باشد.
- اگر درن دارید، تا وقتی درن‌ها کشیده نشده‌اند نباید دوش بگیرید؛ در این مدت می‌توانید با اسفنج یا پارچه مرطوب بقیه بدنتان را تمیز کنید.
- اگر درن ندارید، معمولا 3 روز بعد از عمل، وقتی بانداژهای اولیه را باز کردید، می‌توانید دوش بگیرید.
2. نکات ایمنی حمام
حمام بعد از عمل قلق‌های خودش را دارد تا به زخم‌های‌تان آسیبی نرسد.
- چون پوست سینه‌تان بعد از عمل کمی بی‌حس می‌شود، حتما اول دمای آب را با پشت دستتان تست کنید تا نسوزید.
- هیچ‌وقت دوش را مستقیم روی سینه‌تان نگیرید و همیشه پشت به دوش حمام کنید.
- از آب گرم و صابون ملایم بدون عطر استفاده کنید و اصلا روی زخم‌ها دست نکشید.
- بعد از حمام با یک حوله تمیز و فقط با ضربات خیلی آرام (بدون کشیدن حوله روی پوست) زخم‌ها را خشک کنید.
3. مراقبت از پانسمان و محصولات پوستی
بعد از حمام باید زخم‌ها را درست بپوشانید و حواستان به مراقبتهای زیر باشد.
- بعد از خشک‌شدن کامل، گاز استریل تازه بگذارید و گن طبی را دوباره بپوشید.
- اگر پانسمان خیس یا کثیف شد، فورا عوضش کنید.
- به چسب‌های باریک روی بخیههایتان دست نزنید تا خودشان کم‌کم بیفتند.
- اصلا روی زخم‌های‌تان الکل یا بتادین نزنید، چون ترمیم پوست را عقب می‌اندازد.
- تا 4 الی 6 هفته، دور مام، دئودورانت و کرم‌های معطر روی سینه و زیر بغل را خط بکشید.
4. ممنوعیت وان، استخر و شنا
تا وقتی بخیههایتان کاملا جوش نخورند، غوطه‌ورشدن در آب اصلا کار امنی نیست.
- رفتن در وان، جکوزی، استخر و دریا تا ۴ الی ۸ هفته (تا زمانی که تمام زخم‌ها کاملا بسته شوند) اکیدا ممنوع است.
داروها، رژیم غذایی و پرهیزهای مهم بعد از عمل ماموپلاستی
مراقبتهای دارویی و تغذیه درست، سوخت اصلی بدن برای کاهش درد، جلوگیری از عفونت و ترمیم سریع‌تر زخم‌هاست.
1. داروها
داروها را دقیقا طبق دستور پزشک مصرف کنید تا دوره نقاهتتان بدون درد و عارضه بگذرد.
- مسکن‌های قوی برای 3 تا 5 روز اول که درد بیشتر است، تجویز می‌شود. حتما مسکن‌ها را همراه با غذا بخورید تا دچار تهوع نشوید.
- بعد از روز پنجم می‌توانید کم‌کم به‌سراغ استامینوفن ساده بروید.
- خودسرانه آسپرین یا سایر رقیق‌کننده‌های خون را مصرف نکنید.
- مصرف داروهای آنتی‌بیوتیک را بلافاصله بعد از اینکه به خانه رسیدید شروع کنید و دوره درمانش را تا آخر ادامه دهید؛ حتی اگر حس کردید که کاملا خوب شده‌اید.
- اگر به‌خاطر داروها یا بی‌هوشی حس حالت تهوع داشتید، داروی ضدتهوع را حدود 20 دقیقه قبل از قرص مسکن بخورید.
- چون مسکن‌ها، شکم را سفت می‌کنند، از همان شب اول با نظر پزشک از ملین‌های ملایم یا فیبر استفاده کنید تا به بخیههایتان فشار نیاید.
2. رژیم‌غذایی
غذاخوردن بعد از عمل باید قدم‌به‌قدم باشد تا معده‌تان اذیت نشود و بدنتان انرژی بگیرد.
- شب اول فقط مایعات صاف‌شده و غذاهای خیلی نرم و سبک مثل سوپ رقیق میل کنید تا حالت تهوع نگیرید.
- تا می‌توانید آب و مایعات بنوشید تا اثر مواد بی‌هوشی زودتر از بدنتان خارج شود.
- وقتی معده‌تان آرام شد، رژیم عادی را شروع کنید و حتما پروتئین، سبزیجات و غذاهای پرفیبر بخورید تا زخمتان زودتر جوش بخورد.
3. پرهیز از الکل و دخانیات
در چند هفته قبل و بعد از عمل، باید دور دخانیات و الکل را یک خط قرمز بکشید. چون این دو مورد می‌توانند ترمیم زخم‌ها را کاملا خراب کنند.
مراقبت های بعد از جراحی ماموپلاستی؛ درن و پانسمان
با رعایت چند نکته ساده در تعویض پانسمان و مراقبت از درن، به زخم‌های‌تان کمک می‌کنید تا زودتر جوش بخورند.
1. مراقبت از پانسمان اولیه و سوتین طبی
در روزهای اول، پانسمان از سینه‌های‌تان محافظت می‌کند و سوتین فرم نهایی را می‌سازد.
- گازهای زیر سوتین معمولا 1 تا 2 روز بعد از عمل بررسی می‌شوند؛ اگر کثیف یا مرطوب شدند، حتما آن‌ها را تعویض کنید.
- سوتین طبی بعد از عمل ماموپلاستی را باید به‌مدت 3 تا 6 هفته به‌صورت شبانه‌روزی بپوشید و فقط هنگام حمام یا شستشو آن‌ها را در بیاورید.
2. چسب‌های جراحی و بخیه‌ها
بخیه‌ها و چسب‌های روی خط جراحی نیاز به مراقبت آرام و صبورانه‌ی شما دارند.
- به چسب‌های باریک روی خط عمل دست نزنید؛ اجازه بدهید خودشان کم‌کم شل شوند و بیفتند (این موضوع حدود 1 هفته طول می‌کشد.) اگر چسب‌ها در حمام خیس شدند، می‌توانید آن‌ها را با باد خنک سشوار خشک کنید.
- اگر بخیههایتان جذبی نباشد، پزشکتان معمولا بین 1 تا 2 هفته بعد آن‌ها را می‌کشد.
- اگر سر نخ جذبی بیرون زد یا قسمتی از زخم خیلی کم باز شد، اصلا نترسید. فقط با پزشکتان مشورت کنید تا در صورت نیاز برای‌تان آنتی‌بیوتیک تجویز کند.
3. درن‌ها
درن‌ها مایعات اضافی را خارج می‌کنند تا سینه‌تان دچار تورم و سروما نشود.
- مخزن حباب‌مانند درن را روزی 2 بار (تا وقتی تا نصفه پر شد) تخلیه کنید. حواستان باشد که موقع بستن درپوش، مخزن را فشرده کنید تا مکش ایجاد شود.
- مخزن درن را با سنجاق قفلی به لباستان وصل کنید تا سنگینی آن باعث کشیده‌شدن لوله و درد شما نشود.
- وقتی ترشحات کم و شفاف شد، پزشک درن‌ها را در می‌آورد. فراموش نکنید که تا 24 الی 48 ساعت بعد از کشیدن درن نباید دوش بگیرید.
علائم هشداردهنده بعد از عمل ماموپلاستی؛ چه زمانی باید با پزشک تماس بگیریم؟
شناختن زنگ خطرهای زیر به شما کمک می‌کند تا با خیال راحت‌تری دوران نقاهت را بگذرانید و در صورت نیاز، فورا اقدام کنید.
| موارد اورژانسی و حیاتی | احساس گیجی شدید، از حال رفتن یا غش‌کردن
درد ناگهانی و شدید در قفسه سینه، تنگی نفس یا سرفه‌های همراه با خون |
| علائم خونریزی شدید و هماتوم | تورم و سفتی ناگهانی
خروج خون قرمز روشن و روان از زخم یا بزرگ‌ترشدن مداوم لکه خون روی پانسمان پرشدن ناگهانی و سریع مخزن درن (بیشتر از ۳ بار در روز) |
| نشانه‌های عفونت زخم | تب بالای ۳۸ درجه سانتی‌گراد یا احساس لرز شدید
داغی، قرمزی، درد غیرعادی یا ایجاد رگه‌ها و خطوط قرمز که از خط بخیه به اطراف پخش می‌شوند خروج ترشحات چرکی، کدر یا بدبو از محل زخم یا درن‌ها |
| علائم لخته‌شدن خون در پاها (DVT) | اگر در ساق پا، پشت زانو، ران یا کشاله ران احساس درد، قرمزی یا تورم غیرطبیعی کردید |
| مشکلات بخیه، درد شدید و حساسیت دارویی | دردی که حتی بعد از خوردن مسکن‌های تجویزشده هم کم نمی‌شود.
شل‌شدن ناگهانی بخیه‌ها یا فاصله‌افتادن بین لبه‌های زخم خارش شدید پوست، خارش دور زخم‌ها یا زدن جوش و راش‌های پوستی بعد از مصرف داروها |
جمع‌بندی
یادتان باشد که بدن شما الان به زمان و صبوری نیاز دارد تا خودش را بازسازی کند. با رعایت دقیق این مراقبت های بعد از ماموپلاستی، تغذیه مناسب و استراحت کافی، روزبه‌روز حال بهتری پیدا می‌کنید و رد بخیه‌ها کم‌رنگ‌تر می‌شوند. اگر در این مسیر هر سوالی داشتید می‌توانید از طریق کامنت، تماس یا فرمی که در سایت درج شده، با ما تماس بگیرید تا شما را راهنمایی کنیم.
سوالات متداول
با جای بخیه‌ها (اسکار) چه باید کرد و کی کمرنگ می‌شوند؟
نحوه مراقبت از جای بخیه ماموپلاستی طبق دستور مستقیم پزشک است. جای زخم‌ها در ۲ تا ۳ ماه اول ممکن است قرمز و برجسته به نظر برسند، اما از ماه ششم به بعد شروع به کمرنگ شدن کرده و تا ۱۸ ماه به کم‌رنگ‌ترین حالت خود می‌رسند.
رژیم غذایی بعد از عمل ماموپلاستی باید چگونه باشد؟
بعد از عمل پروتئین کافی (مثل گوشت سفید، ماهی، تخم‌مرغ، لبنیات و حبوبات) مصرف کنید تا بدن بتواند بافت‌ها را سریع‌تر بازسازی کند. ویتامین C (از مرکبات، فلفل دلمه‌ای، کیوی و سبزیجات تازه) به تقویت سیستم ایمنی و جوش‌خوردن زخم‌ها کمک می‌کند. برای کم‌شدن ورم، مصرف نمک را تا حد امکان کاهش دهید و فیبر بیشتری (سبزیجات، میوه و غلات کامل) بخورید تا از یبوست ناشی از مسکن‌ها جلوگیری شود. در روزهای اول با مایعات و غذاهای نرم شروع کنید و به‌تدریج به رژیم عادی برگردید.